Dünyanın en kirli 100 şehri Asya’da; bunların 83’ü sadece bir ülkede

T24 Dış Haberler

Dünyanın en kötü hava kirliliğine sahip 100 kentinden 99’unun Asya’da olduğu ortaya çıktı. 

Dünya çapında hava kalitesini takip eden IQAir tarafından hazırlanan rapora göre, bu şehirlerin büyük çoğunluğu yani 83’ü Hindistan’da bulunuyor ve hepsi Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) hava kalitesi yönergelerini 10 kattan fazla aşmış durumdaydı.

Dünya genelinde analiz edilen 7 bin 800’den fazla şehrin sadece yüzde 9’unda hava kalitesi, Dünya Sağlık Örgütü standardını karşıladı. 

IQAir Global CEO’su Frank Hammes, “Hayatımızın her alanında hava kirliliğinin bir etkisi olduğunu görüyoruz. Hava kirliliğinin en yoğun olduğu bazı ülkelerde bu durum insanların yaşamlarından üç ila altı yıl arasında bir süre çalıyor. Bunun öncesinde ise daha iyi bir hava kalitesi sağlandığı takdirde tamamen önlenebilir olan uzun yıllar süren acılara yol açacaktır” dedi. 

Hindistan’ın kuzeyindeki Bihar eyaletinde yarım milyon nüfuslu bir şehir olan Begusarai, geçen yıl dünyanın en kirli şehri oldu. IQAir sıralamasında onu Hindistan’ın Guwahati, Assam; Delhi; ve Mullanpur, Punjab şehirleri takip etti.

Rapora göre, Hindistan genelinde 1,3 milyar insan veya nüfusun yüzde 96’sı DSÖ kılavuzlarının yedi kat üzerinde hava kalitesiyle yaşıyor.

Orta ve Güney Asya, geçen yıl havası en kirli dört ülkenin tamamına ev sahipliği yaparak küresel olarak en kötü performans gösteren bölgeler oldu: Bangladeş, Pakistan, Hindistan ve Tacikistan.

En kirli 30 şehirden 29’unun Hindistan, Pakistan veya Bangladeş’te yer aldığı Güney Asya özellikle endişe verici olarak kaydedildi. Raporda büyük nüfus merkezlerinden Lahor 5., Yeni Delhi 6. ve Dakka 24. sırada yer aldı.

Hammes, “enerji altyapısı ve tarımsal uygulamalar açısından büyük değişiklikler” olmadan bölgedeki kirlilik seviyelerinde önemli bir iyileşme olmayacağını söyledi. Hammes, “Dünyanın birçok yerinde endişe verici olan şey, dış ortam hava kirliliğine neden olan şeylerin bazen iç ortam hava kirliliğine de neden olmasıdır” diye ekledi.

Küresel bir problem

IQAir, geçen yıl ortalama hava kalitesini analiz ettiği 134 ülke, bölge ve bölgedeki 7.812 lokasyonun yüzde 92,5’inin DSÖ kılavuzlarını aştığını tespit etti. 

Sadece 10 ülke ve bölge “sağlıklı” hava kalitesine sahipti: Finlandiya, Estonya, Porto Riko, Avustralya, Yeni Zelanda, Bermuda, Grenada, İzlanda, Mauritius ve Fransız Polinezyası.

Her yıl milyonlarca insan hava kirliliğine bağlı sağlık sorunları nedeniyle ölüyor. Kasım ayında BMJ’de yayımlanan bir çalışmaya göre, fosil yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliği her yıl dünya çapında 5.1 milyon insanın ölümüne neden oluyor. Bu arada DSÖ, ortam ve evsel hava kirliliğinin birleşik etkileri nedeniyle yılda 6,7 milyon insanın öldüğünü söylüyor.

IQAir raporuna göre, fosil yakıtların yakılmasıyla ortaya çıkan insan kaynaklı iklim krizi, hava kirliliği seviyelerini etkilemede “çok önemli” bir rol oynuyor.

Hammes, “İklim krizine neyin neden olduğu ve hava kirliliğine neyin neden olduğu konusunda çok güçlü bir örtüşme var. Hava kirliliğini azaltmak için yapabileceğimiz her şey, uzun vadede iklim gazı emisyonlarımızı iyileştirmek için de muazzam derecede etkili olacaktır ve bunun tersi de geçerlidir” dedi.  

Bölgesel sıralamalar

Kuzey Amerika, geçtiğimiz yıl Mayıs ayından Ekim ayına kadar Kanada’da devam eden orman yangınlarından kötü etkilendi. Rapora göre, Mayıs ayında Alberta’daki aylık ortalama hava kirliliği 2022 yılının aynı ayına göre dokuz kat daha fazlaydı.

Kanada da ilk kez bölgesel kirlilik sıralamasında ABD’yi geride bıraktı.

2023’te ABD’nin en kirli büyük şehri ikinci yıl üst üste Columbus, Ohio oldu. Ancak rapora göre Portland, Seattle ve Los Angeles gibi büyük şehirlerde yıllık ortalama kirlilik seviyelerinde önemli düşüşler yaşandı.

Çin’deki kirlilik düşüşü trendi durdu

Rapora göre Çin, beş yıldır devam eden kirlilik seviyelerindeki düşüş trendini tersine çevirdi. Çin şehirleri eskiden dünyanın en kötü hava kalitesine sahip şehirleri sıralamasında başı çekiyordu ancak son on yılda uygulanan bir dizi temiz hava politikası durumu daha iyi hale getirmişti. 

Geçen yıl yapılan bir araştırma, kampanyanın ortalama bir Çin vatandaşının ömrünü 2,2 yıl uzattığını ortaya koymuştu. Ancak IQAir raporuna göre, yoğun duman geçen yıl Pekin’e geri döndü ve vatandaşlar yıllık ortalama kirlilik konsantrasyonunda yüzde 14’lük bir artış yaşadı. Çin’in havası en kirli şehri Hotan, IQAir sıralamasında 14’üncü sırada yer aldı.

Rapora göre, Güneydoğu Asya’da sadece Filipinler’de bir önceki yıla kıyasla yıllık kirlilik seviyelerinde düşüş görüldü.

Endonezya, 2022 yılına kıyasla yüzde 20’lik bir artışla bölgenin en kirli ülkesi oldu. Rapora göre Endonezya, Vietnam ve Tayland’da DSÖ yönergelerini 10 kattan fazla aşan şehirler vardı.

Afrika, Güney Amerika ve Orta Doğu’da izleme istasyonları yok

Raporda ayrıca endişe verici bir eşitsizliğe de dikkat çekildi: Afrika, Güney Amerika ve Orta Doğu’daki ülkelerde izleme istasyonlarının bulunmaması, bu bölgelerde hava kalitesi verilerinin yetersiz kalmasına neden oluyor.

Afrika, önceki yıllara kıyasla bu yılki rapora dahil edilen ülke sayısında bir iyileşme görse de, kıta büyük ölçüde en yetersiz temsil edilen kıta olmaya devam ediyor. IQAir’e göre, 54 Afrika ülkesinden sadece 24’ünün izleme istasyonlarından yeterli veri elde edilebildi. 

Dünyanın en kirli beşinci ülkesi Burkina Faso ve 15. sıradaki Ruanda da dahil olmak üzere yedi Afrika ülkesi 2023 sıralamasına dahil edilen yeni yerler arasında yer aldı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
1xbet/a>
baymavi
bahsegel
betonred
betmatik
betlike
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
betkom
betine
bet
betebet
nakitbahis
mrbahis
mostbet
mobilbahis
milosbet
meritking
milanobet
matbet
markajbet
matadorbet
lordbahis
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
elexbet
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Betmarino
Maltcasino
Noktabet
Pokerklas
Klasbahis
Betingo
Avrupabet
Betcio
Pashagaming
Pusulabet
Betexper
Betsmove
Slotbar
Betnano
Galabet
Betexper
Cratossporting
Dumanbet
Elexbet
Favorislot
Gebze Escort
xuhbebie
pendik escort
restbet
restbet